Dakwerk is een van de gevaarlijkste klussen die er zijn. Jaarlijks vallen er ongelukken van daken, soms met blijvend letsel of zelfs de dood tot gevolg. Als jij een dakdekker inschakelt, wil je er zeker van zijn dat het veilig gebeurt. Maar wat zijn precies de wettelijke eisen voor valbeveiliging en veiligheid op het dak? En wie is verantwoordelijk als er iets misgaat?
In dit artikel leggen we helder uit wat de regels zijn, waar jij als opdrachtgever aan moet denken en hoe je inschat of een dakdekker veilig werkt. Zo weet jij waar je op moet letten voordat je een offerte tekent.
Wettelijke basis: Arbobesluit en Arbeidsomstandighedenwet
De belangrijkste regels voor veiligheid op het dak staan in de Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet) en het Arbobesluit. Deze wetten gelden voor alle werkgevers én werknemers in Nederland. Ze schrijven voor dat werk veilig moet gebeuren en dat risico's zoveel mogelijk worden voorkomen. Voor dakwerk betekent dit concreet: er moeten maatregelen zijn tegen vallen van hoogte.
Het Arbobesluit (artikel 3.16) stelt dat als er kans is op vallen van meer dan 2,5 meter, er doelmatige voorzieningen moeten zijn. Dat kan een steiger, een vangnet of een veiligheidsharnas met lijn zijn. Maar ook bij lagere hoogtes, zoals een plat dak van 2 meter, moet je als dakdekker nadenken over veiligheid. De wet gaat uit van een zogenaamde 'arbeidshygiënische strategie': eerst collectieve maatregelen (zoals een hekwerk), dan individuele (zoals een harnas) en pas als laatste persoonlijke beschermingsmiddelen.
Wat betekent dit in de praktijk? Bij een schuin dak is een steiger of een dakrandbeveiliging vaak noodzakelijk. Bij een plat dak kan een vast opgestelde randbeveiliging of een tijdelijk hekwerk volstaan. Alleen als dat niet kan, mag een dakdekker met een valharnas en een ankerpunt werken. Het is dus niet zo dat een dakdekker 'even' zonder beveiliging het dak op kan; dat is wettelijk niet toegestaan.
Aansprakelijkheid: wie is verantwoordelijk?
Als er tijdens het dakwerk een ongeluk gebeurt, is de vraag: wie is aansprakelijk? In de meeste gevallen is dat de werkgever van de dakdekker, oftewel het dakdekkersbedrijf. Zij hebben de zorgplicht voor hun werknemers. Maar ook jij als opdrachtgever hebt een verantwoordelijkheid. De Arbowet stelt dat opdrachtgevers en opdrachtnemers samen moeten zorgen voor veilige werkomstandigheden.
Concreet betekent dit dat jij als huiseigenaar moet controleren of het bedrijf dat je inhuurt veilig werkt. Je kunt bijvoorbeeld vragen naar hun veiligheidsplan of naar certificeringen. Als jij weet dat er gevaarlijke situaties zijn op jouw dak, zoals een zwakke dakconstructie, dan moet je dat doorgeven. Doe je dat niet, en dat leidt tot een ongeluk, dan kan jouw aansprakelijkheid ook in het geding komen.
In de praktijk is de aansprakelijkheid bij dakwerk vaak complex. Laat daarom in de offerte afspraken over veiligheid vastleggen. Vraag of het bedrijf verzekerd is voor aansprakelijkheid en of hun werknemers verzekerd zijn tegen bedrijfsongevallen. Zo bescherm jij jezelf tegen onverwachte kosten als er iets misgaat tijdens de klus.
Praktische veiligheidsmaatregelen op het dak
Een goede dakdekker neemt de veiligheid serieus. Dat zie je aan de maatregelen die ze nemen. Denk aan het plaatsen van een steiger rondom het dak, het gebruik van dakrandbeveiliging of het inzetten van een hoogwerker voor bepaalde klussen. Op platte daken zie je vaak een tijdelijk hekwerk of speciale ankerpunten waar een harnas aan wordt vastgemaakt.
Daarnaast is het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen verplicht, zoals een helm, veiligheidsschoenen en een harnas. Een harnas moet zijn gekeurd en passend zijn. Ook het gereedschap moet veilig zijn: denk aan het vastzetten van ladders en het gebruik van ladders die lang genoeg zijn boven de dakrand.
Het weer speelt ook een rol. Bij gladheid door regen, ijs of mos is het extra risicovol. Een professioneel bedrijf zal bij slechte weersomstandigheden de werkzaamheden uitstellen. Dat is niet alleen veiliger, maar geeft ook een betere kwaliteit van het werk.
In het kort
- Vraag altijd naar het veiligheidsplan van het dakdekkersbedrijf.
- Check of het bedrijf VCA-gecertificeerd is of een ander veiligheidsdiploma heeft.
- Zorg dat in de offerte staat wie verantwoordelijk is voor de veiligheid.
- Meld vooraf bijzonderheden aan je dak, zoals zwakke plekken of overkappingen.
- Let op dat de dakdekker gebruikmaakt van steigers, hekwerk of harnassen.
- Vraag of het bedrijf verzekerd is tegen bedrijfsongevallen.
- Ga niet zelf het dak op zonder de juiste kennis en middelen.
Veelgestelde vragen
Is een dakdekker verplicht om veiligheidsmaatregelen te nemen?
Ja, op grond van de Arbowet en het Arbobesluit moet een werkgever zorgen voor een veilige werkplek. Bij dakwerk betekent dit concreet dat er maatregelen tegen vallen moeten zijn, zoals een steiger, hekwerk of valharnas.
Wie is er aansprakelijk als er een dakdekker van het dak valt?
In principe is de werkgever van de dakdekker aansprakelijk. Maar als jij als opdrachtgever hebt nagelaten om bekende risico's te melden of een onveilig bedrijf hebt ingeschakeld, kan jouw aansprakelijkheid ook in beeld komen.
Moet ik als particulier ook aan veiligheidseisen voldoen als ik zelf het dak op ga?
De Arbowet geldt niet voor particulieren, maar jij bent wel zelf verantwoordelijk voor je veiligheid. Het is verstandig om dezelfde voorzorgsmaatregelen te nemen als een professional, zoals het gebruiken van een harnas en een stevige ladder.
Wat zijn de kosten voor veiligheidsmaatregelen bij dakwerk?
De kosten voor veiligheidsmaatregelen zijn vaak inbegrepen in de totaalprijs van het dakwerk. Als extra steigers of materiaal nodig zijn, kan dit de offerte verhogen. Reken vaak op een meerprijs van 5 tot 15 procent van de totale kosten.
Conclusie
Veiligheid tijdens dakwerk is niet alleen een verplichting, maar ook een teken van professionaliteit. Als jij een dakdekker inschakelt, zorg dan dat je weet welke maatregelen zij nemen en leg afspraken vast. Door kritisch te zijn, bescherm je niet alleen de dakdekker, maar ook jezelf tegen juridische en financiële risico's. Een veilig dakproject begint bij goede voorbereiding en duidelijke communicatie.
Dak laten vervangen of isoleren?
Vergelijk rustig en vraag vrijblijvend offertes aan via DakenRadar.
Vraag dakofferte aan →Verder lezen over kosten en prijzen: Dakrenovatie en een nieuw dak · Groendak: een sedumdak op je platte dak · Dakkapel plaatsen · Dakdekker in Den Haag: kosten, aanpak & offertes · Dakgoten en regenafvoer · Dakdekker in Utrecht: kosten, aanpak & offertes
Lees ook: Dakisolatie verplicht? Bouwbesluit eisen uitgelegd · Kosten van dakisolatie volgens Bouwbesluit normen · Dakvervanging: bouwvergunning nodig of niet? · Kosten van een vergunning voor dakwerkzaamheden · Rc-waarde dak: minimale eis en kosten per m2 · Bouwbesluit en dakveiligheid: eisen en kosten — meer over dakvervanging en bouwbesluit
DakenRadar is een onafhankelijke gids en verkoopt zelf niets. Prijzen zijn indicaties.